Wat is FTP?
FTP staat voor Functional Threshold Power: het hoogste vermogen dat je ongeveer een uur lang kunt volhouden zonder in te zakken. Het concept werd begin jaren 2000 geformaliseerd door sportfysioloog Dr. Andrew Coggan, mede-auteur van het standaardwerk Training and Racing with a Power Meter. Coggan noemt vermogen op lactaatdrempel "de belangrijkste fysiologische bepalende factor" voor duurprestaties op de fiets, omdat het VO2max, het benutbare percentage daarvan en je fietsefficiëntie in één getal samenbrengt.
Je FTP is dus niet zomaar een getal voor op je fietscomputer. Het is de ankerwaarde waarmee je al je trainingszones, je Training Stress Score en je progressie over maanden en jaren meet.
Belangrijk om te onthouden: FTP is een schatting, geen laboratoriumwaarde. Je werkelijke lactaatdrempel verandert met vermoeidheid, hitte, slaap en trainingsstatus. Zie het dus als een praktisch werkgetal dat je periodiek bijstelt, niet als een absolute waarheid.
Hoe bereken je je FTP?
Er zijn verschillende manieren om je FTP te bepalen, van laboratoriumnauwkeurig tot een snelle schatting op basis van je ritdata.
| Methode | Duur | Nauwkeurigheid | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| 60-minuten test | 60 min | Hoogst (per definitie) | Zeer ervaren atleten, weinig praktisch |
| 20-minuten test | 20 min | Hoog (x 0,95) | De meest gebruikte methode |
| Ramp test | 15-20 min | Gemiddeld tot hoog | Wie de mentale last van een lange maximale inspanning wil vermijden |
| Kritisch vermogen (2 testen) | 2x 3-12 min | Hoog | Wie al vermogensdata heeft van eerdere inspanningen |
| Schatting op basis van ritdata | Doorlopend | Gemiddeld | Zwift, TrainerRoad en gelijkaardige platformen doen dit automatisch |
De 20-minutentest
De meest gebruikte methode, ontwikkeld door Hunter Allen en Andrew Coggan zelf. Na een grondige warming-up rijd je 20 minuten aan een zo constant mogelijk maximaal vermogen. Je gemiddelde vermogen over die 20 minuten vermenigvuldig je met 0,95 om je FTP te schatten. Die correctie compenseert voor het feit dat je een 20 minuten durende inspanning net iets harder kunt rijden dan een uur durende inspanning.
Praktisch protocol:
- 10-15 minuten rustige warming-up
- 3 x 1 minuut op hoog tempo met 1 minuut rust ertussen, om de beensnelheid te openen
- 5 minuten rustig uitrijden
- 20 minuten all-out, zo constant mogelijk verdeeld
- Uitrijden
De ramp test
Bij een ramp test start je op een laag vermogen en verhoog je elke minuut het vermogen met een vaste stap (meestal 20-25 watt) tot je uitgeput bent. Dit protocol wordt onder andere gebruikt door Zwift en TrainerRoad omdat het minder mentale voorbereiding vraagt dan een 20-minutentest, en het duurt minder lang. De uitkomst is doorgaans net iets hoger dan bij een 20-minutentest, dus vergelijk resultaten alleen binnen dezelfde testmethode.
Wat is een goede FTP?
FTP in absolute watt zegt weinig zonder context. Twee renners met exact dezelfde FTP kunnen compleet verschillend presteren als de een 60 kg weegt en de ander 90 kg. Daarom wordt FTP meestal uitgedrukt in watt per kilogram lichaamsgewicht (W/kg).
| Niveau | W/kg (man) | W/kg (vrouw) |
|---|---|---|
| Untrained | < 2,0 | < 1,8 |
| Recreatief | 2,0 - 2,8 | 1,8 - 2,4 |
| Trained | 2,8 - 3,5 | 2,4 - 3,0 |
| Racer / Cat 3 | 3,5 - 4,2 | 3,0 - 3,7 |
| Cat 1-2 | 4,2 - 4,8 | 3,7 - 4,2 |
| Elite / pro | > 4,8 | > 4,2 |
Deze indeling is gebaseerd op de classificatie die Coggan zelf hanteert in Training and Racing with a Power Meter, en wordt breed gebruikt in de sport. Zie het als een oriëntatiepunt, niet als een doel op zich. Voor de meeste recreatieve fietsers en Hyrox- of duursporters die fietsen als aanvulling gebruiken, is een FTP tussen 2,5 en 3,5 W/kg een prima trainingsbasis.
Trainingszones op basis van je FTP
Zodra je je FTP kent, kun je al je trainingszones daarop baseren. Dit is precies waarom FTP zo'n bruikbaar getal is: elke zone wordt uitgedrukt als percentage van die ene waarde. De volledige uitwerking van elke zone, met interval-duur en frequentie, vind je op onze pagina trainingen & intervallen.
Kort samengevat de zes belangrijkste zones:
| Zone | % van FTP | Type |
|---|---|---|
| Zone 1 - Herstel | < 55% | Actief herstel |
| Zone 2 - Endurance | 56-75% | Aerobe basis |
| Zone 3 - Tempo | 76-87% | Aerobe kracht |
| Zone 4 - Threshold | 95-105% | FTP-opbouw |
| Zone 5 - VO2max | 106-120% | Maximale zuurstofopname |
| Zone 6 - Anaeroob | > 120% | Sprint / power |
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik mijn FTP opnieuw testen?
Kan ik mijn FTP schatten zonder vermogensmeter?
Stijgt mijn FTP recht evenredig met mijn trainingsvolume?
Is FTP hetzelfde als lactaatdrempel?
Verschilt mijn FTP tussen indoor en outdoor fietsen?
Bron: Coggan, A. & Allen, H., Training and Racing with a Power Meter, VeloPress.
Vraag of suggestie?
Heb je een vraag of een suggestie? Laat het ons weten!
Tags