Tips Fietsen FTP

FTP berekenen: wat is het, hoe meet je het en wat is een goede waarde?

Elke trainingszone, elke intervalsessie en elke pacing-strategie op de fiets start met hetzelfde getal: je FTP. Zonder dat cijfer train je in het wilde weg. Met dat cijfer weet je precies hoe hard "hard" moet zijn, en hoe je week na week objectief vooruitgang meet.

Wat is FTP?

FTP staat voor Functional Threshold Power: het hoogste vermogen dat je ongeveer een uur lang kunt volhouden zonder in te zakken. Het concept werd begin jaren 2000 geformaliseerd door sportfysioloog Dr. Andrew Coggan, mede-auteur van het standaardwerk Training and Racing with a Power Meter. Coggan noemt vermogen op lactaatdrempel "de belangrijkste fysiologische bepalende factor" voor duurprestaties op de fiets, omdat het VO2max, het benutbare percentage daarvan en je fietsefficiëntie in één getal samenbrengt.

Je FTP is dus niet zomaar een getal voor op je fietscomputer. Het is de ankerwaarde waarmee je al je trainingszones, je Training Stress Score en je progressie over maanden en jaren meet.

Belangrijk om te onthouden: FTP is een schatting, geen laboratoriumwaarde. Je werkelijke lactaatdrempel verandert met vermoeidheid, hitte, slaap en trainingsstatus. Zie het dus als een praktisch werkgetal dat je periodiek bijstelt, niet als een absolute waarheid.

Hoe bereken je je FTP?

Er zijn verschillende manieren om je FTP te bepalen, van laboratoriumnauwkeurig tot een snelle schatting op basis van je ritdata.

Methode Duur Nauwkeurigheid Geschikt voor
60-minuten test 60 min Hoogst (per definitie) Zeer ervaren atleten, weinig praktisch
20-minuten test 20 min Hoog (x 0,95) De meest gebruikte methode
Ramp test 15-20 min Gemiddeld tot hoog Wie de mentale last van een lange maximale inspanning wil vermijden
Kritisch vermogen (2 testen) 2x 3-12 min Hoog Wie al vermogensdata heeft van eerdere inspanningen
Schatting op basis van ritdata Doorlopend Gemiddeld Zwift, TrainerRoad en gelijkaardige platformen doen dit automatisch

De 20-minutentest

De meest gebruikte methode, ontwikkeld door Hunter Allen en Andrew Coggan zelf. Na een grondige warming-up rijd je 20 minuten aan een zo constant mogelijk maximaal vermogen. Je gemiddelde vermogen over die 20 minuten vermenigvuldig je met 0,95 om je FTP te schatten. Die correctie compenseert voor het feit dat je een 20 minuten durende inspanning net iets harder kunt rijden dan een uur durende inspanning.

Praktisch protocol:

  1. 10-15 minuten rustige warming-up
  2. 3 x 1 minuut op hoog tempo met 1 minuut rust ertussen, om de beensnelheid te openen
  3. 5 minuten rustig uitrijden
  4. 20 minuten all-out, zo constant mogelijk verdeeld
  5. Uitrijden

De ramp test

Bij een ramp test start je op een laag vermogen en verhoog je elke minuut het vermogen met een vaste stap (meestal 20-25 watt) tot je uitgeput bent. Dit protocol wordt onder andere gebruikt door Zwift en TrainerRoad omdat het minder mentale voorbereiding vraagt dan een 20-minutentest, en het duurt minder lang. De uitkomst is doorgaans net iets hoger dan bij een 20-minutentest, dus vergelijk resultaten alleen binnen dezelfde testmethode.

Wat is een goede FTP?

FTP in absolute watt zegt weinig zonder context. Twee renners met exact dezelfde FTP kunnen compleet verschillend presteren als de een 60 kg weegt en de ander 90 kg. Daarom wordt FTP meestal uitgedrukt in watt per kilogram lichaamsgewicht (W/kg).

Niveau W/kg (man) W/kg (vrouw)
Untrained < 2,0 < 1,8
Recreatief 2,0 - 2,8 1,8 - 2,4
Trained 2,8 - 3,5 2,4 - 3,0
Racer / Cat 3 3,5 - 4,2 3,0 - 3,7
Cat 1-2 4,2 - 4,8 3,7 - 4,2
Elite / pro > 4,8 > 4,2

Deze indeling is gebaseerd op de classificatie die Coggan zelf hanteert in Training and Racing with a Power Meter, en wordt breed gebruikt in de sport. Zie het als een oriëntatiepunt, niet als een doel op zich. Voor de meeste recreatieve fietsers en Hyrox- of duursporters die fietsen als aanvulling gebruiken, is een FTP tussen 2,5 en 3,5 W/kg een prima trainingsbasis.

Trainingszones op basis van je FTP

Zodra je je FTP kent, kun je al je trainingszones daarop baseren. Dit is precies waarom FTP zo'n bruikbaar getal is: elke zone wordt uitgedrukt als percentage van die ene waarde. De volledige uitwerking van elke zone, met interval-duur en frequentie, vind je op onze pagina trainingen & intervallen.

Kort samengevat de zes belangrijkste zones:

Zone % van FTP Type
Zone 1 - Herstel < 55% Actief herstel
Zone 2 - Endurance 56-75% Aerobe basis
Zone 3 - Tempo 76-87% Aerobe kracht
Zone 4 - Threshold 95-105% FTP-opbouw
Zone 5 - VO2max 106-120% Maximale zuurstofopname
Zone 6 - Anaeroob > 120% Sprint / power

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik mijn FTP opnieuw testen?

Elke 6 tot 8 weken is een goede richtlijn tijdens een trainingsblok. Test niet vlak na een zware trainingsweek: vermoeidheid drukt je resultaat kunstmatig omlaag.

Kan ik mijn FTP schatten zonder vermogensmeter?

Ja, via hartslag of RPE (subjectief inspanningsgevoel), maar minder nauwkeurig. Sommige indoor platforms zoals Zwift schatten je FTP ook automatisch op basis van je ritdata, al blijft een echte test betrouwbaarder.

Stijgt mijn FTP recht evenredig met mijn trainingsvolume?

Nee. FTP reageert op de juiste prikkels op het juiste moment, niet simpelweg op meer uren. Zie trainingen & intervallen voor hoe je die prikkels opbouwt.

Is FTP hetzelfde als lactaatdrempel?

Niet exact. Lactaatdrempel is een fysiologisch meetbaar punt via bloedwaarden, FTP is een praktische, veldgebaseerde benadering daarvan. Voor trainingsdoeleinden zijn ze functioneel gelijkwaardig.

Verschilt mijn FTP tussen indoor en outdoor fietsen?

Voor veel fietsers wel: indoor test je vaak net iets lager door minder koeling en geen wisselende belasting zoals bergop of wind. Zie indoor fietsen voor hoe je je indoor setup optimaliseert.

Bron: Coggan, A. & Allen, H., Training and Racing with a Power Meter, VeloPress.

Bart Vandenbussche
Webmaster

Bart Vandenbussche is gebeten door sport en gaat een sportieve uitdaging nooit uit de weg. Hij liep al verschillende marathons (o.a. onder 3u), mag zich een Iron+Ultra Viking noemen en heeft momenteel de Hyrox-microbe te pakken.

Vraag of suggestie?

Heb je een vraag of een suggestie? Laat het ons weten!

Tags

Meer lezen